احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

95

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

مشوش گرداند به وجود مىآيد . مثلا اگر رطوبت بر بدن غلبه كند ، سنگينى در وسط سر حس مىشود كه با اختلال فكر توأم است . لذا برحسب علت به وجود آمده بايد درمان را شروع كرد تا تعادل بدن و در نتيجه تعادل فكرى برقرار شود . براى درمان مىتوان از داروهاى مرخى ( شل‌كننده ) به عنوان ماليدنى و ضماد كردن استفاده كرد . در اين بيمارى ضعف يا نقص يا بطلان در قوه‌ى تخيل به وجود مىآيد . عمل تخيلات بدين طريق است كه ادراك و حس مشتركى كه در صورهاى مختلف به دست آمده است ، اگرچه از نظر غائب باشد بتواند به خاطر آورد و در انبار تخيلات تجسم نمايد . آثار ضعف تخيلات بدين‌گونه است كه بيمار كمتر خواب مىبيند و در صورتى كه خواب ببيند كمتر به خاطر مىسپارد . اما بطلان و زايل شدن يا از دست دادن تخيلات آن است كه شخص به‌طور كلى خواب نمىبيند و اگر هم خواب ببيند نمىتواند هيچ‌گونه خاطره‌اى از آن را به ياد آورد . اين‌گونه افراد هنگامى كه كسى را ببينند مىشناسند و پس از اينكه آن شخص از ديدگانشان پنهان شد ديگر نمىتوانند او را به خاطر آورند . يا مثلا فراموش مىكنند كه چه كرده يا چه كارى انجام داده‌اند . * به عنوان درمان مىتوان سنبل ، قرفه ، اگير تركى ، فلفل سياه و جوز هندى از هركدام 10 گرم ، زعفران 5 گرم و آمله مقشر 20 گرم ، همه را مخلوط كرده ، بسيار نرم بساييد و با 500 گرم عسل بدون موم مخلوط شود . هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربت‌خورى ميل كنيد . نوع ديگر اين بيمارى ( اختلال در تخيلات ) اين است كه آنچه وجود ندارد به خاطرش مىرسد و به طريقى وجود آن را حس مىكند . مثلا به فكرش مىرسد كه آدمى دو سر يا يك اسب كه نيمى از آن آدم و نيم ديگر اسب بوده و يا كله‌ى شير يا حيوان ديگرى را در صندوق يا كمدش در منزل پنهان كرده است ، يا ميخ در غذاهايش ريخته‌اند و يا وجود شبح در تصورش جلوه مىكند و يا به فكرش مىرسد كه آدمى برومند است و امثال اينها . اين حالت بيشتر در مزاج‌هاى صفراوى يا مزاج‌هاى گرم شديد پديد مىآيد . * در صورت بروز اين حالات پوست هليله زرد 10 گرم ، سه‌پستان 15 گرم ، عناب و مرزنجوش از هركدام 20 گرم ، بادرنجبويه 25 گرم ، پودر شيرين‌بيان 50 گرم ، آلوچه‌ى خشك و تمر هندى از هركدام 200 گرم ، همه را به صورت نيمكوب درآورده و به پانزده قسمت مساوى تقسيم كنيد و هر قسمت را شب هنگام ، در يك و نيم ليوان آب جوش بخيسانيد و صبح در همان آب بجوشانيد . هنگامى كه آب آن به نصف رسيد آن را صاف و شيرين كرده ، قبل از غذا بنوشيد . تفاله‌ى آن را مجددا در يك و نيم ليوان آب جوش بخيسانيد و شب باز هم در همان آب بجوشانيد ، آبش به حدود نصف كه رسيد ، صاف و شيرين كنيد و قبل از غذا بنوشيد . * پانصد گرم آلوچه خشك را با 100 گرم عناب و سه‌پستان همه را بجوشانيد و آب آن را صاف كنيد بعد 20 گرم شيرخشت و 100 گرم ترنجبين در آب صاف كرده‌ى آن حل كرده ، مجددا صاف كنيد . در جاى خنك نگهدارى شود و هر صبح ، ظهر و شب يك فنجان بعد از غذا بنوشيد . پس از استفاده‌ى هم‌زمان از دو نسخه‌ى فوق كه يكى قبل از غذا و ديگرى پس از غذا مورد استفاده قرار مىگيرد ، بايد اعمال زير را نيز انجام دهيد : * شربت بنفشه ، شربت نيلوفر ، عرق بيد و گلاب را با آب سرد ( همه به نسبت مساوى ) مخلوط كرده و صبح ، ظهر و شب نيم فنجان از آن را ميل كنيد . گل زوفا و گل بابونه‌ى شيرازى و گل خطمى از هركدام 50 گرم را نيمكوب و 10 قسمت كنيد و هر قسمت را يك روز بجوشانيد و سه مرتبه در روز در آب جوشانده‌ى آن پاشويه كنيد . سداب ، گل بنفشه و مغز ناخنك از هر